Nós Diario :: Últimas novas

Nós Diario - Xornal de intereses galegos Nós Diario :: Últimas novas
A+ A A-

Lendas

Lendas

Apañando á morte na Sega

Eramos moitos na aldea e  tiñamos pouco que comer porque había que repartirnos o que produciamos e  vender os excedentes das colleitas para poder mercar outras cousas.

Non había moitas maneiras de conseguir cartiños e unha das poucas era indo á sega, cada ano a Castela.

Se tiñas con qué collías o tren e senón  ías a  pé.

Alí nos xuntábamos cuadrillas de homes de todas as aldeas do redor. Todos nos coñecíamos e tiñamos caralladas entre nós para facer o tempo e o traballo máis levadeiro.

En cada aldea había  varias brigadas capitaneadas polo máis capaz, o Tiro da Brigada como lle chamaban. Se non lles seguías o paso non valías para ir.

O meu amigo Xosé María, tiña 21 anos cando o asesinaron.

Eu estaba alí, foi o da casa do Cabazo de Eiralbe. Colleu o fouciño que tiñamos todos postos alí na viga e dirixiuse cara él.

Segouno a metada. Aínda recordo como morreu.

Xosé María era fillo único, cando súa nai Micaela soubo da súa morte case tolea. Seu pai Camilo foi a castela cobrar os xornais que traballara, pero nunca o puido traer. Daquela, non había medios e se morrias lexos da terriña, alí quedabas.

E alí quedou él. Meu amigo, meu compañeiro. Sempre o teño no pensamento. As súas bromas volvéronse en contra del.

O do Cabazo tiña un carbunco na espada e Xosé María dáballe có callado e o do Cabazo ergueuse e matouno, así foi.

Aquel día aprendín que non se deben facer bromas gratuitamente, pódenche custar a vida, como lle custou  él, aquel ano do 27.

O do Cabazo era un asasino con sorte. Librou da súa morte porque rematou a ditadura e entrou a 1ª República e foi absnistiado, pero levabao no sangue, pouco tardou volver a matar . 

Daquela cedíanse as parellas nos bailes llel non  llela quixeron  ceder,  sacando de pistola rematou dun par de tiros ao osado que lle denegara a ocasión. 

Volveron a metelo preso pero ao estallar a guerra volveu saír libre.

Xosé María non foi o único que non voltou para casa da Sega, coma él foron moitos outros os que querendo non poideron.

O Cura do Lor, Lendas Galegas

"Europa, o vello mundo, onde a historia se comezou a escribir tres mil anos antes que no novo continente é un exemplo de continuo avance e evolución onde quedan atrás as lendas do acontecido e onde sabemos, ou deberiamos de saber,  o que non hai que volver a repetir."

APROXIMACIÓN Á ÉPOCA

A mediados do século XIX nas aldeas galegas existía unha economía de subsistencia onde o home, a natura e os animais estaban interrelacionados. A fame formaba parte do día a día e levarse algo pra comer á boca era algo que requiría de moito esforzo.

Naqueles tempos nos que as armas de fogo formaban parte da vida cotiá da poboación, os encargados de poñer orde eran os Mangas Verdes. Poderiámolo traducir a vaqueiros e sheriffs do oeste americano.   

O dito : - A boas horas Mangas Verdes!!!, vén daquela época,  onde os recorridos se facían maioritariamente a pé ou no mellor dos casos en bestas ou cabalos.  Cando acontecía algo realmente transcendental eran eles os que se desprazaban a por orde  e sempre chegaban tarde, o que deu orixe ao dito. 

Era tan grande a inseguridade das zonas rurais que tras finalizar a 1ª guerra Carlista  , o 13 de maio de 1844 Francisco Javier Girón, II Duque de Ahumada, funda a Garda Civil , substitutos dende aquela dos famosos Mangas Verdes.

CARAPE

Non coñecemos o nome do cura pero sí o do asasino.

O cura do Lor era coñecido na comarca Guímara por ser un gran home de Fe. Endexamais pronunciou blasfema ningunha, cada vez que necesitaba facelo usaba un comodín, unha palabra que 150 anos despois da súa morte sabemos que pronunciaba. Carape.

O ASASINO

O Rato de Eixón matara facía uns días a un tendeiro na serra de Fornelas, roubáralle a mula e as calderillas que levaba, deixándoo  elí tirado.

 

A LENDA

As armas dábanlle opcións aos foraxidos de acometer atrocidades, que moitas veces quedaban impunes.

O medo aos foraxidos era patente nas aldeas e as medidas ordinarias eran non abrirlle a ninguén ao chegar a noite, estar armados e pechar ben tódolos accesos.

Un día, ao escurecer, un home portando unha carta presentouse  e chamou a porta da retoral onde era párroco o susodicho e coñecido como  "CARAPE" .

A desconfianza do crego era grande e non sacou a man de debaixo da sotana ata estar convencido de que o que portaba o documento era un bon home. Dada a choiva e o mal tempo que estaba a facer naqueles días do mes de novembro, fríos e chuviosos, por cortesía invitouno a pasar e cear algo antes de partir e, se o necesitaba, a pasar a noite.

Non ven moito a conto pero a Sotana foi obrigatoria no clero ata o Concilio Vaticano II en 1960, polo tanto ata este ano todo o clero levaba sotana e debaixo delas os segredos eran milleiros.

O temor fíxose realidade e xusto cando a confianza estaba case gañada o asasino sacou a súa arma e ameazou  con matalo se non recibía tódolos cartos que houbese na casa. Carape  ao verse ameazado quixo reaccionar e sacar de debaixo da sotana a arma que uns intres antes pensara en usar, pero o tempo limitado pola bala do RATO non o fixo posible.

A criada non escapou tampouco ás balas do Rato e a filla desta quedou por morta tras ser afogada nun balde de auga.  O foraxido fuxiu co botín e dous foron os mortos  daquela noite de outono nas terras do Lor.

Foi ela, a filla da criada. A súa ocorrencia foi facerse a morta pra salvar a vida. Aterrada non se moveu ata que estivo segura de que o asasino estaba ben lonxe. Entón, ergueuse e foi pedir auxilio. Cando chegaron os Mangas Verdes, ataron cabos e grazas a descrición da rapaciña souberon que o asasino fora o mesmo que días antes matara o tendeiro na serra de Fornelas, o Rato de Eixón.

 

Á sega a Castela, imos Serafín.

Con catorce anos Xesús e Serafín marcharon á sega a Castela.
Como non tiñan para o billete do tren metéronse de polizóns. O revisor pedíullelo  e ao dicirlle que non o tiñan deulles unha oportunidade e díxolles:
- Mirade a ver se algún dos que van no tren vos presta o cartos senón teredes que baixar.
O revisor non veu  ata  chegar a Palencia, e aquí tiveron que apearse.
O seu destino era Venta de Baños e para chegar decidiron  coller outro tren ata o lugar con tal mala sorte que Serafín marchou nun tren e Xesús non conseguiu subir. Non sabía que facer, decidiu esperar na estación, sabía que Serafín tiña que volver. Foron tres largos días pero ao final volveu, e alí estaba él, esperando.
Como non tiñan ni un céntimo  tiveron que andar a pedir polas casas un anaco de pan  para comer, bebendo auga  das fontes e durmindo  nos bancos da estación.
Cando por fin chegaron ao destino aínda non era o tempo da Sega e  o dono dunha cantina tanta pena lles deu que lles dixo...
-Comede todo o que necesites, cando consigades traballo xa me pagaredes .
Comían unha lata de sardiñas entre os dúos,  o  cantineiro dicíalles porque non comían mais e  eles replicábanlle que xa comeran de abondo. Non sabían como ían a conseguir os cartos para lle pagar e non querían abusar da boa Fe  do cantineiro.
 Durante varios  dias andiveron así ata cun home dos que xogaban as cartas na cantina,  sabendo da súa situación preguntoulles se sabían algo de viño ao que eles asentiron, dicindo que eran de terra de viñas, sabido isto  ofertoulles traballo  nos seus viñedos mentres non era o tempo da sega,  percibindo  por elo uns bos cartiños.
Cruzaron montes e alí chegaron. O patrón encargoulles apartar os coios e cavar  e ofreceulles para durmir
a  caseta. Os primeiros días non se atrevían nin a descansar nas sestas, sospeitando tal vez que o dono o vixiaba. 
Nun regato  pescaron cangrexos de rio que levaban a vender ao pobo para logo mercar algo para comer pero cando chegaban con eles xa estaban mortos. Unha boa señora díxolles como tiñan que facer para que chegasen vivos.
-Rapaces  poñede unhas espadanas no balde.
Có que lles daban polos cangrexos  comían pan e chocolate a fartar.
Cando estivo  o cereal listo para a sega,  cobraron a cava das viñas  e  marcharon para alá agradecidos de todos os que lle axudaran.
Serafín e Xesús eran moi novos  e ignorantes e ao principio  axustaban moi mal a sega das leiras,  pensando que lles ía levar dos dias leváballes cinco.  Foron cincuenta días inesquecibles pero ao final mercaron o billete de regreso a casa e o chegar orgullosos entregáronlle a paga os pais.

 

 

 

----------------------------------------------------------------------------------------------------

 

Xesús e Serafín na súa última xuntaza

DEP Sempre vos recordaremos

 

 

 

Descarga Libro Gratis
Datos Galicia IGE
Comprar Artesanía

Nota Informativa:

Esta página puede contener enlaces rotos y erratas. Si esto te ocurre has de saber que estamos reestructurando y terminando de volcar contenidos de  2008 a 2015 que se encontraban en html. Hay artículos pendientes de revisión y muchos aún sin incluir. 

Visita esta página con frecuencia, conoce algo más de Galicia, de los gallegos y de sus tradiciones.

 Peruchela 

PROXECTO TERRA - MAPAS

PROXECTO TERRA